Kalıbın görevi

Kalıp; betonu istenen boyut ve düzlemde tutar, donatının doğru konumda kalmasını sağlar ve beton kendi taşıma gücüne ulaşana kadar yükleri güvenle taşır. Kalıp hatası; kaçık akslar, şişmiş perdeler ve maliyetli tamiratlar demektir.

Kalıp çeşitleri

Geleneksel ahşap kalıp esnekliğiyle küçük ve özel geometrili işlerde; plywood yüzeyli panel kalıplar tekrarlı perde-kolon işlerinde; tünel kalıp ise konut bloklarında duvar ve döşemeyi tek seferde döken hızıyla tercih edilir. Yüksek yapılarda tırmanır kalıp sistemleri kullanılır.

Kalıp iskelesi ve güvenlik

Döşeme kalıplarını taşıyan dikme ve iskele sistemi, hesaplı kurulmak zorundadır. Dikme aralıkları, çaprazlar ve taban plakaları projeye uygun olmalı; kalıp altı asla erken boşaltılmamalıdır.

Kalıp ne zaman sökülür?

Söküm süresi; beton sınıfı, çimento tipi ve hava sıcaklığına bağlıdır. Pratikte kolon ve perde yanakları 1-3 günde alınabilirken, döşeme ve kiriş altı dikmeleri betonun yeterli dayanıma ulaşmasına kadar — çoğu zaman 7-21 gün — yerinde kalır. Kesin karar şantiye mühendisinindir.

Brüt beton ve kalıp izi estetiği

Çağdaş mimaride kalıp; sadece teknik değil estetik araçtır. Ahşap kalıp dokulu brüt beton duvarlar, plywood derz düzeni ve konik tie deliklerinin ritmi tasarım kararıdır. 'As-cast' brüt yüzey isteniyorsa kalıp planı mimariyle birlikte, döküm öncesi çizilir — sonradan taklidi hiçbir sıva vermez.